Deiseb Rhaid newid y ffordd y caiff awdurdodau lleol yng Nghymru eu llywodraethu gan ddefnyddio'r system Arweinydd/Cabinet/Craffu.

Mae system lywodraethu bresennol y 22 o awdurdodau lleol a gafodd eu sefydlu ym 1995-96, wedi bod ar waith ers 2000. Dyna pryd y cafodd swyddi cyflogedig fel Arweinydd ac Aelodau'r Cabinet eu creu, yn ogystal â rolau Aelodau cyflogedig. Y sail resymegol dros y newid hwnnw oedd sicrhau mwy o amrywiaeth ym maes llywodraeth leol a rhoi cyfleoedd i’r rheini yr ystyriwyd eu bod yn destun gwahaniaethu.
Mae teimlad bod llawer o Gynghorwyr yn cael eu heithrio o'r broses o wneud penderfyniadau.

Rhagor o fanylion

Tuag 20 mlynedd yn ddiweddarach, mae llawer yn teimlo nad yw'r system wedi cyflawni’r amcan dan sylw. Yn wir, mae llawer yn teimlo bod y system gyfredol hyd yn oed yn llai democrataidd na'r system flaenorol, sef y system a oedd yn seiliedig ar bwyllgorau. Mae llawer yn cael eu cythruddo gan gyflogau sy'n ymddangos yn llawer rhy hael, o ystyried methiannau nifer o awdurdodau.
Cafodd Gwerthusiad o Drefniadau Gweithrediaeth a Chraffu Llywodraeth Leol yng Nghymru ei gyhoeddi gan Lywodraeth Cymru yn 2015. Mae’r ddogfen hon yn tynnu sylw at y diffygion niferus sydd ynghlwm wrth y trefniadau presennol, ac nid yw'r ymadrodd "Clwb Ymddeol" yn gwneud dim i ennyn hyder.
Mae’r ddeiseb hon yn galw ar Lywodraeth Cymru i fynd i’r afael â’r methiannau difrifol sy’n bodoli ym maes llywodraeth leol, ac i ystyried a yw hi bellach yn bryd diddymu neu uno rhai awdurdodau, gan ein bod ni o’r farn bod gennym ormod ohonynt.

Llofnodi’r ddeiseb hon

127 llofnod

Dangos ar fap

250

Ar ôl casglu 250 llofnod...

Caiff pob deiseb sydd â mwy na 250 llofnod ei chyfeirio at y Pwyllgor Deisebau

Ar ôl 10,000 llofnod...

Caiff deisebau sydd â mwy na 10,000 llofnod eu hystyried ar gyfer dadl yn y Senedd

Rhannu’r ddeiseb hon